Monday 30th March 2026

बंगलादेशले पाकिस्तानसँग ३६ हजार करोड रुपैयाँ र माफी किन मागिरहेको छ?


बंगलादेश र पाकिस्तानबीच विदेश सचिवस्तरीय बैठकहरू नियमित रूपमा हुने भनिएको थियो। तर यसपटक यो लगभग १५ वर्ष पछि आयोजना गरिएको थियो।

पाकिस्तानका विदेश सचिव आमना बलोचले बिहीबार बंगलादेशको राजधानी ढाकामा बंगलादेशका विदेश सचिव मोहम्मद जशिमुद्दीनसँग औपचारिक भेटवार्ता गरेकी छिन्। यसबाहेक उनले परराष्ट्र सल्लाहकार र प्रमुख सल्लाहकारसँग पनि छुट्टाछुट्टै भेटघाट गरे।

दुई देशबीचको सम्बन्धमा नयाँ अध्याय सुरु भएपछिको पहिलो औपचारिक वार्तामा, उनीहरूबीच ‘असुलझे ऐतिहासिक मुद्दाहरू’ बारे छलफल भए पनि, आपसी सम्बन्धलाई सुदृढ पार्ने उपायहरू पनि छलफल गरियो।

बंगलादेशका विदेश सचिव जसिमुद्दीनले स्वतन्त्रतापूर्वको क्षतिपूर्तिस्वरूप बंगलादेशले पाकिस्तानबाट ४.३२ अर्ब डलर अर्थात् ४३२ करोड डलर माग गरेको बताएका छन्। आमना बलोचसँगको भेटघाट सकिएपछि पत्रकार सम्मेलनमा उनले यो जानकारी दिए।

बंगलादेशले बैठकमा भनेको छ कि पाकिस्तानले १९७१ मा दुवै देश एक हुँदाको संयुक्त सम्पत्तिबाट बंगलादेशलाई आफ्नो हिस्सा ४.३ अर्ब डलर (३६ हजार करोड रुपैयाँ वा ५२ हजार करोड रुपैयाँ) तिर्नुपर्नेछ।

यसका साथै, उनले सन् १९७० मा आएको चक्रवातको समयमा बंगलादेश (तत्कालीन पूर्वी पाकिस्तान) लाई सहयोग गरेबापत प्राप्त २० करोड डलर (लगभग २४०० करोड टाका) पनि पाकिस्तानले तिर्नुपर्ने बताए।

अर्कोतर्फ, स्टेट बैंक अफ पाकिस्तानको तथ्याङ्क अनुसार, यस महिनाको ४ तारिखमा पाकिस्तानको विदेशी मुद्रा सञ्चिति १५.७५ अर्ब डलर थियो। यसको अर्थ बंगलादेशको माग पूरा गर्न पाकिस्तानले आफ्नो विदेशी मुद्रा सञ्चितिको एक चौथाईभन्दा बढी खर्च गर्नुपर्नेछ।

यसबाहेक, बैठकमा ढाकाले १९७१ को मुक्ति युद्धको समयमा पाकिस्तानले गरेको अत्याचारको लागि औपचारिक रूपमा माफी माग्ने मुद्दा पनि उठायो।

यद्यपि, पाकिस्तानले यस विषयमा सार्वजनिक रूपमा केही भनेको छैन।

लगभग डेढ दशकपछि विदेश सचिव स्तरमा हुन लागेको यो बैठकमा धेरैको नजर केन्द्रित थियो।

यद्यपि, बंगलादेश र पाकिस्तानबीचको सम्बन्ध कहिल्यै पनि प्रत्यक्ष भएन। तर अवामी लिग सरकारको अन्तिम तीन कार्यकालमा यो खडेरीमा पुगेको थियो।

गत वर्ष अगस्ट ५ मा अवामी लिग सरकार सत्ताबाट हटाइएपछि बंगलादेश र पाकिस्तानबीच कूटनीतिक सम्बन्ध नवीकरण र सुदृढ पार्ने प्रयासहरू देखिए।

यो प्रक्रियालाई अगाडि बढाउन पाकिस्तानका विदेश सचिव आमना बलोच गत बुधबार (अप्रिल १६) ढाका पुगेकी थिइन्।


सम्बन्धित शीर्षकहरु

गत वर्ष प्रदर्शनकारीहरूमाथि भएको घातक दमनमा संलग्न रहेको आरोपमा नेपालका पूर्व प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र पूर्व गृहमन्त्री रमेश लेखकलाई…

डोनाल्ड ट्रम्प ले इरानमाथि ऊर्जा संरचनामा आक्रमण नगर्ने निर्णयलाई थप १० दिन लम्ब्याएको घोषणा गर्दा सतहमा हेर्दा यो कूटनीतिक लचकताको…

मुलुकले आज नयाँ प्रधानमन्त्री पाउने भएको छ। राष्ट्रपति कार्यालय शीतल निवासमा आज दिउँसो राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका वरिष्ठ…

प्रतिकृयाहरू
...