कुवेत सिटी, वैशाख 15 : अपेक्षा गरेभन्दा विपरित र चार वर्षको अन्योल, चर्को भाषणबाजी र घरेलु कामदारले भोग्नुपरेका चुनौतिहरू हटाउन, उनीहरूका गुनासोका कारणहरू हटाउने र उनीहरूका विवादलाई छिट्टै समाधान गर्ने प्रतिबद्धतापछि पनि अपेक्षित सफलता पाउन नसकेको घरेलु कामदारसँग सम्बन्धित मुद्धा सरकारको टाउको दुःखाईको विषय बनि नै रहेको छ ।
घरेलु कामदारको मामिलाका विशेषज्ञ बसम अल-शमारीले भने कि कुवेतमा व्यापक श्रम लाभहरू सहित कामदारहरूको अधिकारलाई विनियमित गर्न यस क्षेत्रमा उत्कृष्ट कानूनहरू छन्, तर ती कागजमा नै सीमित छन्। रोजगारदातासँग सम्बन्धित विवादहरू समाधान गर्न धेरै ढिलाइ हुनुका साथै सम्बन्धित क्षेत्रलाई हेरेर नागरिक परिचयपत्र र राहदानी जस्ता कागजातहरू रोजगारदाताहरूले रोकेर यी कामदारहरूलाई उनीहरूको सबैभन्दा आधारभूत अधिकारबाट वञ्चित गरेको गरिएको पाईन्छ । मासिक तलब वा सेवाको अन्त्यको बक्यौता तिर्न अस्वीकार गर्नु र कामदार उपलब्ध गराउने एजेन्सी तथा कम्पनीहरुसँग विवाद र झमेलमा अल्झिनु राम्रो होईन ।
घरेलु कामदार र रोजगारदताका विचको विवाद र यसले उत्पन्न गर्ने समस्याहरुका कारण अन्तराष्ट्रिय रुपमा कुवेतको छवी नै ध्वस्त बनाएको यहाँको सरकारको बुझाई छ । यसलाई सुधार गर्न अभियानमा उ निरन्तर प्रयासरत पनि छ । तर, केही अन्तर्रा्ष्ट्रिय प्रतिवेदनले संकेत गरे अनुसार त्यसको उल्टो भएको देखिन्छ । घरेलु कामदार सँग सम्बन्धित समस्या का कारण विगतका दिनमा फिलिपिन्स ले कुवेतमा घरेलु कामदार पठाउन बन्द गरेको थियो जुन देशले कुवेतमा काम गर्ने घरेलु कामदारको माग को ६० प्रतिशत आपुर्ती गर्दछ ।
एक अधिकारीले भने “असफलताको सबैभन्दा प्रमुख कारण घरेलु श्रम फाइलसँग व्यवहार गर्ने प्रकृतिको बारेमा PAM को श्रम संरक्षण क्षेत्रले बुझेको कमी हो, जुन निजी क्षेत्रको श्रमसँग व्यवहार गर्ने भन्दा पूर्ण रूपमा फरक छ। यसका तथ्याङ्क र आवश्यकताहरूलाई सही ढङ्गले पढ्न र विश्लेषण गरी वर्षौंदेखि घरेलु कामदारको भर्ना र प्रयोगलाई नियमन गर्ने सन्दर्भमा देशले सामना गरिरहेका संकटहरूको श्रृङ्खलाको उपयुक्त समाधान खोज्न समेत असमर्थ छ ।
यद्यपि हामीसँग घरेलु कामदारहरूको भर्ती र प्रयोगलाई विनियमित गर्न यस क्षेत्रका उत्कृष्ट कानूनहरू छन्, जसमा धेरै र फराकिलो श्रम सुविधाहरू समावेश छन् जस्तै भुक्तान गरिएको वार्षिक बिदा, सेवाको अन्त्यको पुरस्कार र साप्ताहिक बिदा, र दैनिक काम गर्ने घण्टाको निश्चित संख्या, तर तिनीहरु कागजमा सिमित रहन्छन । यस कारणले गर्दा यो श्रमशक्ति आफ्नो कागजात र नागरिक परिचयपत्र र राहदानी जस्ता आधारभूत अधिकारहरूबाट वञ्चित भएको छ जसमा रोजगारदाताहरूले प्राधिकरणमा सम्बन्धित क्षेत्रको आँखा र कानमुनि गोप्य राखेका छन्।
रोजगारदाताले मासिक पारिश्रमिक तिर्न अस्वीकार गरेको वा सेवाको अन्त्यतिरको बक्यौतासँग सम्बन्धित श्रम विवाद छिटो समाधान गर्ने र तिनका मालिकहरूलाई अधिकार पुनर्स्थापित गर्ने सन्दर्भमा श्रम संरक्षण क्षेत्रको प्रणालीमा स्पष्ट त्रुटि छ।
यस क्षेत्रसँग आबद्ध आश्रय केन्द्रलाई तोकिएको भूमिकामा गिरावट आएको छ, जुन कामदार र उनीहरूका रोजगारदाताहरू बीच उत्पन्न हुन सक्ने विवादहरूको द्रुत नियन्त्रणमा आधारित छ। नियोक्ताहरूले फरार रिपोर्टहरू दायर गरेका कामदारहरूसँग व्यवहार गर्ने यसको नीतिहरू विवेकहीन छन्। ”
ती अधिकारीले आफ्नो देशको दूतावास भित्र घरेलु कामदारहरूको भीडभाडको घटनालाई हाइलाइट गर्नुभयो, जुन स्थानीय कानून र अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताहरूको स्पष्ट उल्लङ्घन हो, र सम्बन्धित क्षेत्रको कमजोरी र आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्न असक्षमता झल्काउँछ।
उनले श्रम संरक्षण क्षेत्रले घरेलु कामदारलाई संरक्षण गर्ने आफ्नो मुख्य भूमिकालाई बिर्सेर स्थानीय भर्ना कार्यालयसँग पक्षीय द्वन्द्व सृजना गर्न लागेको बताए ।
अल-शम्मारीले भने, “श्रम संरक्षण क्षेत्रको यो कमजोरीले देशका केही दूतावासहरूलाई हौसला प्रदान गरेको छ र उनीहरूले घरेलु कामदारहरूबाट आफ्ना नागरिकहरूको विवाद समाधान गर्न, रोजगारदाता र कामदारलाई बोलाएर अख्तियारको भूमिकाको दुरुपयोग गरेको छ।
