मध्यपूर्व अहिले फेरि एकपटक अस्थिरताको खतरनाक मोडमा उभिएको छ। हालै International Atomic Energy Agency (IAEA) ले सार्वजनिक गरेको जानकारी अनुसार इरानको Bushehr Nuclear Power Plant नजिक एउटा प्रक्षेपण खसेको घटना केवल सामान्य सुरक्षा चुनौती होइन, बरु सम्भावित वैश्विक संकटको संकेत हो।
यद्यपि प्रारम्भिक विवरणले कुनै भौतिक क्षति वा मानवीय हताहती नभएको पुष्टि गरेको छ, यसलाई सामान्य घटनाका रूपमा लिन मिल्दैन। आणविक ऊर्जा केन्द्र जस्तो संवेदनशील संरचनाको वरिपरि हुने सानो त्रुटिले पनि ठूलो विपत्ति निम्त्याउन सक्छ। इतिहासले देखाइसकेको छ—आणविक सुरक्षामा ‘सौभाग्य’ भन्दा ‘सतर्कता’ महत्वपूर्ण हुन्छ।
यो घटनाले एउटा गम्भीर प्रश्न उठाएको छ—के वर्तमान क्षेत्रीय द्वन्द्वहरू अब आणविक पूर्वाधारसम्म फैलिन थालेका हुन्? यदि त्यस्तो हो भने, यसको परिणाम केवल इरान वा मध्यपूर्वमा सीमित रहने छैन। विकिरण, पर्यावरणीय क्षति र मानव स्वास्थ्यमा पर्ने असरले सीमा नचिनेको तथ्य विश्व समुदायले भुल्न मिल्दैन।
IAEA का महानिर्देशक Rafael Grossi ले देखाएको चिन्ता समयसापेक्ष छ। द्वन्द्वका बेला “अधिकतम संयम” अपनाउन गरिएको उनको अपील केवल कूटनीतिक औपचारिकता होइन, बरु सम्भावित आणविक दुर्घटनाबाट जोगिने अन्तिम चेतावनी हो।
आजको विश्वमा, जहाँ प्रविधि र हतियार दुवै उच्चस्तरमा पुगेका छन्, जिम्मेवारी पनि त्यत्तिकै उच्च हुनुपर्छ। युद्धका रणनीतिहरूले यदि आणविक संरचनालाई लक्ष्य बनाउन थाल्यो भने, त्यो मानव सभ्यतामाथिको प्रत्यक्ष चुनौती हुनेछ।
यसकारण, सम्बन्धित पक्षहरूले तुरुन्तै तनाव घटाउने, संवादलाई प्राथमिकता दिने र विशेषगरी आणविक केन्द्रहरूलाई पूर्ण रूपमा ‘नो-टार्गेट जोन’ घोषणा गर्ने दिशामा कदम चाल्न आवश्यक छ। अन्यथा, आजको “क्षतिविहीन” घटना भोलिको विनाशकारी समाचार बन्न समय लाग्दैन।
