Sunday 3rd May 2026
तोयानाथ उपेक्षितको लेखहरु
Image

Yaniv Dover को नयाँ अनुसन्धानले आधुनिक डिजिटल युगको एउटा गहिरो वास्तविकता उजागर गर्छ— आजको संसारमा मानिसहरू केवल आफ्नै अनुभवबाट होइन, डिजिटल सूचना प्रवाहद्वारा निर्देशित भएर निर्णय लिइरहेका छन्। सामाजिक सञ्जाल, अनलाइन समाचार, एल्गोरिदम र नेटवर्क प्रणालीहरूले हाम्रो सोच, व्यवहार, उपभोग शैली र आर्थिक गतिविधिलाई निरन्तर आकार दिइरहेका छन्। प्रो. डोभरको…

Image

सरकारले अघि बढाएको ‘केही नेपाल ऐनलाई संशोधन गर्ने अध्यादेश, २०८३’ राष्ट्रपतिबाट जारी भएसँगै निजामती सेवाभित्र रहेको ट्रेड युनियन व्यवस्थाको औपचारिक अन्त्य भएको छ। यो निर्णय सामान्य प्रशासनिक परिवर्तन मात्र होइन, नेपालको कर्मचारी राजनीति, राज्य संयन्त्र र प्रशासनिक संस्कृतिमा दीर्घकालीन असर पार्ने कदमका रूपमा हेरिएको छ। वर्षौँदेखि निजामती प्रशासनभित्र ट्रेड युनियनको…

Image

तस्बिरमा रहेको विज्ञप्तिअनुसार राष्ट्रपति कार्यालयले मन्त्रिपरिषद्ले स्वीकृत गरी प्रमाणीकरणका लागि पठाएको “संवैधानिक परिषद् (काम, कर्तव्य, अधिकार र कार्यविधि) (पहिलो संशोधन) अध्यादेश, २०८३” पुनर्विचारका लागि फिर्ता पठाएको देखिन्छ। यही विषय अहिले संवैधानिक बहसको केन्द्र बनेको छ— के नेपालको राष्ट्रपति यस्तो अवस्थामा “सक्रिय निर्णयकर्ता” बन्न सक्छन्, कि उनी केवल औपचारिक संवैधानिक प्रमुख…

Image

मध्यपूर्वमा बढ्दो सामरिक प्रतिस्पर्धाबीच इजरायलले आफ्नो हवाई शक्ति अभूतपूर्व रूपमा विस्तार गर्ने निर्णय गरेको छ। रक्षा मन्त्रालयका अनुसार दशौँ अर्ब डलर बराबरको सम्झौतामार्फत इजरायलले Lockheed Martin बाट अत्याधुनिक F-35 र Boeing बाट F-15IA उन्नत लडाकु विमान खरिद गर्ने योजनालाई अन्तिम स्वीकृति दिएको छ। यो केवल सैन्य खरिद मात्र होइन, मध्यपूर्वको…

Image

नेपालको संवैधानिक संरचनाले राज्यका तीनवटै अंग— कार्यपालिका, न्यायपालिका र व्यवस्थापिका—लाई आ–आफ्नो स्पष्ट अधिकार क्षेत्र प्रदान गरेको छ। यही संवैधानिक सीमाभित्र रहेर प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले सर्वोच्च अदालतसमक्ष पेश गरेको लिखित जवाफ केवल एउटा रिटको प्रतिवाद मात्र होइन, राज्य सञ्चालनमा कार्यपालिकाको अधिकार, नीतिगत स्वायत्तता र संवैधानिक सन्तुलनको बलियो प्रतिरक्षा पनि हो। सरकारले…

Image

अमेरिका–इरान सम्बन्ध फेरि एक निर्णायक मोडमा पुगेको संकेत देखिएको छ। इरानले पाकिस्तानमार्फत “एक पटक र सधैंका लागि युद्ध अन्त्य गर्ने योजना” पठाएको दाबी गर्नु केवल कूटनीतिक सन्देश मात्र होइन, क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलनमा आएको परिवर्तनको संकेत पनि हो। विशेष गरी तीन साताअघि भएको युद्धविरामपछि पनि स्थायी सहमति नहुनु मध्यपूर्व अझै अस्थिर…

Image

नेपालमा सार्वजनिक संस्थान, बोर्ड, परिषद्, प्रतिष्ठान, विश्वविद्यालय र विभिन्न नियामक निकायहरूको संख्या वर्षौंदेखि बढ्दै गएको छ। अहिले सार्वजनिक बहसको केन्द्रमा रहेको विषय हो— “पदमुक्त हुने १५३४ मा को–को ?” भन्ने प्रश्न। यो केवल कर्मचारी हटाउने वा राजनीतिक नियुक्ति अन्त्य गर्ने विषय मात्र होइन, राज्यको संरचना, खर्च, कार्यक्षमता र राजनीतिक संस्कृतिसँग…

Image

डा. स्वर्णिम वाग्ले ले नेपालको अर्थतन्त्र अहिले “टेक–अफ प्वाइन्ट” मा पुगेको टिप्पणी गर्नु केवल आशावादी भाषण मात्र होइन, आर्थिक सम्भावनाको संकेतका रूपमा पनि हेरिएको छ। उनले नेपालको वर्तमान अवस्थालाई सन् २०१४ तिरको India सँग तुलना गर्दै प्रतिव्यक्ति आम्दानी, बजार विस्तार र लगानी सम्भावनाका आधारमा अब आर्थिक छलाङको अवसर आएको बताएका…

Image

झापा मेचीनगर घर भएका युवा मनिष दर्जीले Kuwait मा आफ्नै क्याम्पको सिढीमा पासो लगाई आत्महत्या गरेको आज २१ दिन पूरा भएको छ। केही वर्षदेखि कुवेतको एक प्रतिष्ठित क्लिनिङ कम्पनीअन्तर्गत एडमिन सहयोगीका रूपमा कार्यरत मनिषको मृत्यु केवल एउटा दुःखद घटना मात्र होइन, वैदेशिक भूमिमा नेपाली श्रमिकले भोगिरहेको एक गहिरो मानवीय पीडाको…

Image

शताब्दी पुरानो बुद्ध मूर्ति आफ्नो जन्मथलोमा फर्किएपछि काठमाडौँको एउटा प्राचीन मन्दिर परिसर शुक्रबार भावुक वातावरणले भरिएको थियो। दशकौँअघि चोरी भएर विदेश पुगेको १३ औँ शताब्दीको उक्त मूर्तिलाई परम्परागत बाजागाजासहित पुनः मन्दिरमा स्थापना गरिएको हो। बुद्ध जयन्तीको अवसरसँग जोडिएको यो पुनर्स्थापनालाई स्थानीय समुदायले केवल एउटा सांस्कृतिक कार्यक्रम नभई “देवताको घरफिर्ती” का…