Friday 3rd April 2026
तोयानाथ उपेक्षितको लेखहरु
Image

मध्यपूर्वमा जारी युद्धको धुवाँ केवल तेल बजारमा मात्र सीमित छैन, यसको असर अब नेपाली खेतबारी र भान्सासम्म फैलिन थालेको छ। रोपाइँ सिजन नजिकिँदै जाँदा रासायनिक मलको आपूर्ति र मूल्यलाई लिएर देखिएको अनिश्चितताले किसान मात्र होइन, समग्र अर्थतन्त्रलाई दबाबमा पार्ने संकेत दिएको छ। हर्मुज जलडमरूमध्यबाट विश्वको ठूलो हिस्सा युरिया, अमोनिया र…

Image

५० वर्षभन्दा बढी समयपछि नासाले फेरि मानवसहितको चन्द्र अभियान सुरु गरेको छ। आर्टेमिस–२ को सफल प्रक्षेपण केवल एउटा अन्तरिक्ष मिशन मात्र होइन, यो मानव सभ्यताको अर्को ठूलो छलाङ हो। अपोलो युगपछि पहिलो पटक मानिसहरू फेरि चन्द्रमाको कक्षातर्फ प्रस्थान गर्नु विज्ञानको इतिहासमा नयाँ अध्यायको सुरुवात हो। फ्लोरिडास्थित केनेडी स्पेस सेन्टरबाट उडाइएको…

Image

नेपालका परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल र पोर्चुगलका परराष्ट्रमन्त्री पाउलो रंगेलबीच भएको टेलिफोन संवादलाई सामान्य शिष्टाचार वार्ताको रूपमा मात्र हेर्न मिल्दैन। यो वार्ता पोर्चुगलमा कानुनी र प्रक्रियागत संकटमा परेका दुई हजारभन्दा बढी नेपालीको भविष्यसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको महत्वपूर्ण कूटनीतिक हस्तक्षेप हो। वास्तविक कागजातहरूमा नक्कली टिकट र छाप टाँसिएको प्रकरणका कारण हजारौं नेपालीहरू…

Image

भारतको नेपालसँगको सीमा यति खुकुलो छ कि काम, अनौपचारिक व्यापार र सामाजिक अन्तरक्रियाका लागि मानिसहरूको आवागमनले घरेलु र विदेशी मामिलाहरू छुट्याउन गाह्रो बनाउँछ। नेपालको राजनीतिमा स्थिरता विरलै देखिन्छ। यद्यपि, यस पटक, बालेन शाहको सरकार गठन भएपछि पूर्व प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको गिरफ्तारी भारतको लागि पनि महत्त्वपूर्ण र प्रतीकात्मक मोड साबित…

Image

इरान युद्धका कारण पश्चिम एसियाबाट प्राकृतिक ग्यास र एलएनजी आपूर्तिमा आएको अवरोधले भारतको युरिया उत्पादनमा गम्भीर धक्का लागेको छ। उद्योग स्रोतहरूका अनुसार भारतका केही प्रमुख युरिया कारखानाहरू अहिले आधा क्षमतामा सञ्चालन भइरहेका छन् भने केही संयन्त्रहरूले उत्पादन घटाउन बाध्य भएका छन्। विशेषगरी कतार र खाडी क्षेत्रबाट आउने एलएनजी आपूर्ति प्रभावित…

Image

गत वर्ष प्रदर्शनकारीहरूमाथि भएको घातक दमनमा संलग्न रहेको आरोपमा नेपालका पूर्व प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र पूर्व गृहमन्त्री रमेश लेखकलाई पक्राउ गरिएको प्रहरीले शनिबार पुष्टि गरेको छ।   "उनीहरूलाई आज बिहान पक्राउ गरिएको थियो र प्रक्रिया कानून अनुसार अगाडि बढ्नेछ," काठमाडौं उपत्यका प्रहरी प्रवक्ता ओम अधिकारीले भने। २०२५ को विद्रोहपछि…

Image

डोनाल्ड ट्रम्प ले इरानमाथि ऊर्जा संरचनामा आक्रमण नगर्ने निर्णयलाई थप १० दिन लम्ब्याएको घोषणा गर्दा सतहमा हेर्दा यो कूटनीतिक लचकताको संकेत जस्तो देखिन्छ। “इरानी सरकारको अनुरोधमा” भन्ने उनको दाबीले वार्ताको सम्भावनालाई खुला राखेको सन्देश दिन्छ। तर यही घोषणाको भित्री तहमा गहिरो रणनीतिक सन्देश पनि लुकेको छ। पहिले पाँच दिनको सीमित…

Image

मध्यपूर्वको वर्तमान परिवेश फेरि एकपटक देखाउँदैछ—यहाँ सत्यभन्दा पनि “व्याख्या” शक्तिशाली हुन्छ। एउटै भनाइ, एउटै संकेत, तर दुई विपरीत निष्कर्ष। इरानी मिडियाले Donald Trump लाई “विश्वास गर्न नसकिने” भनी चित्रित गर्छ; उता Israel का मिडियाले त्यही प्रसङ्गलाई “चिन्ताजनक” मात्र होइन, “आत्मसमर्पणजस्तो संकेत” भन्दै व्याख्या गर्छन्। प्रश्न उठ्छ—सत्य कुन हो? वास्तवमा, यो…

Image

यो युद्ध कहाँ जाँदैछ र किन अन्त्य गर्न गाह्रो छ?”—वास्तवमा अहिलेको मध्यपूर्वको सबैभन्दा जटिल र निर्णायक प्रश्न हो। यहाँ सतहमा देखिने सैन्य आक्रमणभन्दा धेरै गहिरो राजनीतिक, रणनीतिक र मनोवैज्ञानिक तहहरू छन्। इरान अमेरिका र इजरायलको अगाडि झुक्न तयार छैन। इजरायलले पनि निरन्तर आक्रमणको बारेमा कुरा गरिरहेको छ। ट्रम्पले कहिले अल्टिमेटम…

Image

मध्यपूर्वको अस्थिर भू-राजनीतिक परिदृश्यबीच हालै विकसित घटनाक्रमले फेरि एकपटक अन्तर्राष्ट्रिय शक्तिहरूबीचको गहिरो अविश्वासलाई उजागर गरेको छ। Group of Seven द्वारा इरानको “अन्यायपूर्ण आक्रमण” को निन्दा गरिएपछि Iran ले त्यसप्रति कडा प्रतिक्रिया जनाएको छ, जसले कूटनीतिक तर्क–वितर्कलाई अझ चर्काएको छ। G-7 मा आबद्ध प्रमुख राष्ट्रहरू—United States, United Kingdom, France, Germany, Japan,…