बालेन शाह ले गणतन्त्र दिवसमा सम्बोधन नगर्ने निर्णय केवल एउटा “कार्यक्रम व्यवस्थापन” को विषय मात्र होइन, यो अहिलेको सत्ता–शैली, राजनीतिक सन्देश र संस्थागत सम्बन्धसँग जोडिएको गम्भीर संकेतका रूपमा पनि हेरिएको छ। त्यसैले यसलाई “बालेन शाह गणतन्त्र विरोधी हुन् कि होइनन्?” भन्ने सरल निष्कर्षमा सीमित गरेर हेर्नुभन्दा गहिरो राजनीतिक मनोविज्ञान र…

पाकिस्तान को बलुचिस्तान प्रान्तमा आज रेलमाथि भएको भीषण आक्रमणले फेरि त्यहाँको सुरक्षा अवस्था अत्यन्तै संवेदनशील रहेको देखाएको छ। क्वेटा नजिक रेलमार्गमा शक्तिशाली बम विस्फोट गराइएको थियो, जसका कारण रेलका डब्बा पल्टिएका, आगलागी भएको र कम्तीमा १६ देखि २४ जनासम्मको मृत्यु भएको विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले बताएका छन्। ५० भन्दा बढी यात्रु…

जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोप बाट प्राप्त नयाँ तथ्यांकले नेप्च्यून ग्रहको चन्द्रमा “नेरेइड” बारे रोचक कुरा देखाएको छ। वैज्ञानिकहरूका अनुसार नेरेइड सौर्यमण्डलको सुरुवाती समयमा भएका ठूलो विनाशबाट बचेको पुरानो चन्द्रमा हुन सक्छ। Neptune सूर्यबाट सबैभन्दा टाढाको आठौं ग्रह हो। यसको चन्द्रमाहरू अरू ठूला ग्रहहरूभन्दा फरक छन्। बृहस्पति, शनि र युरेनसका चन्द्रमाहरू…

बिद्या भण्डारी पुनः सक्रिय राजनीतिमा फर्किने घोषणाले नेपाली राजनीतिमा केवल शक्ति समीकरणको बहस मात्र होइन, संवैधानिक नैतिकता र राष्ट्रपतिको संस्थागत गरिमामाथिको प्रश्न पनि पुनः उठाएको छ। दुई कार्यकाल राष्ट्रप्रमुख भइसकेको व्यक्ति फेरि खुला दलगत राजनीतिमा फर्किनु कानुनी रूपमा निषेध नभए पनि नैतिक र संस्थागत दृष्टिले गम्भीर बहसको विषय अवश्य हो।…

Donald Trump ले अमेरिका–इरान तनाव अन्त्यतर्फ “अन्तिम चरणको समझदारी” नजिक पुगेको दाबी गरेपछि विश्व राजनीतिमा नयाँ बहस सुरु भएको छ। यदि प्रस्तुत विवरणअनुसार प्रारम्भिक युद्धविराम, हर्मुज जलमार्ग खुलाउने सहमति र इरानको उच्च प्रशोधित युरेनियम व्यवस्थापनमा प्रगति भएको हो भने, यसले तत्कालका लागि मध्यपूर्वमा ठूलो युद्धको जोखिम कम गर्न सक्छ। तर…

Narendra Modi ले सुनको अत्यधिक आयातले देशबाट ठूलो मात्रामा विदेशी मुद्रा बाहिरिने भन्दै नागरिकलाई अनावश्यक रूपमा सुन नकिन्न आग्रह गरेका थिए। भारत विश्वकै सबैभन्दा ठूलो सुन उपभोक्ता देशमध्ये एक भएकाले हरेक वर्ष अरबौं डलर बराबरको सुन आयात हुन्छ। यसले व्यापार घाटा बढाउने र विदेशी मुद्रा सञ्चितिमा दबाब पार्ने अर्थशास्त्रीहरूको तर्क…

गाजामा इजरायलले सञ्चालन गरेको युद्धलाई लिएर अन्तर्राष्ट्रिय बहस झन् तीव्र बन्दै गएको छ। जनवरी २०२४ मा दक्षिण अफ्रिकाले International Court of Justice मा दायर गरेको मुद्दाले गाजामा भइरहेको सैन्य कारबाही नरसंहार हो वा होइन भन्ने प्रश्नलाई विश्व राजनीतिको केन्द्रमा ल्यायो। हेगस्थित अदालतमा दक्षिण अफ्रिकाका कानुनी प्रतिनिधिहरूले इजरायली नेतृत्वको “नरसंहारकारी बयानबाजी”…

बंगलादेश–म्यानमार तनावले भारतलाई के सन्देश दिन्छ ? म्यानमारको विद्रोही समूहसँग सम्बन्धित धार्मिक नेताद्वारा सार्वजनिक गरिएको तथाकथित “स्वतन्त्र अरकान” को नक्साले दक्षिण एशियाली भू-राजनीतिमा नयाँ तरंग ल्याएको छ। उक्त नक्सामा म्यानमारको राखिन राज्यसँगै बंगलादेशको चटगाउँ क्षेत्रका केही भाग समेत समावेश गरिनु केवल प्रतीकात्मक कदम मात्र होइन, यसले बंगलादेश–म्यानमार सम्बन्धमा गम्भीर अविश्वास…

नेपालका दुई प्रसिद्ध पर्वतारोही गाइडहरूले सगरमाथा आरोहणमा नयाँ इतिहास रचेका छन् । “एभरेस्ट म्यान” भनेर चिनिने कामी रिता शेर्पाले ३२औँ पटक सगरमाथा आरोहण गर्दै आफ्नै पुरानो कीर्तिमान तोडेका छन् भने “माउन्टेन क्विन” का रूपमा परिचित ल्हाक्पा शेर्पाले ११औँ पटक सफल आरोहण गर्दै महिलातर्फको आफ्नै कीर्तिमान अझ उचाइमा पुर्‍याएकी छन् ।…

नेपालको लोकतान्त्रिक संरचनामा शक्ति पृथकीकरण केवल सैद्धान्तिक विषय होइन, राज्य सञ्चालनको आधारभूत मान्यता हो । कार्यपालिका, व्यवस्थापिका र न्यायपालिका—तीनवटै अंगले आफ्नो संवैधानिक सीमाभित्र रहेर काम गर्दा मात्रै लोकतन्त्र सन्तुलित रहन्छ । तर पछिल्ला दिनहरूमा सर्वोच्च अदालतका केही गतिविधिले न्यायपालिका आफैं कार्यकारी भूमिकातर्फ अग्रसर भएको अनुभूति समाजमा बढ्दो रूपमा देखिन थालेको…