वाशिङ्टन डीसी। पृथ्वीको कक्षाबाट क्रमशः तल झर्दै गएको अन्तरिक्ष दूरबिनलाई जोगाउने उद्देश्यले अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी NASA ले नयाँ रोबोटिक उद्धार अभियान सुरु गरेको छ। यस अभियानअन्तर्गत स्वचालित अन्तरिक्षयानले दूरबिनसम्म पुगेर त्यसको अवस्था परीक्षण गर्ने, आवश्यक मर्मत सम्भार गर्ने तथा सम्भव भए उच्च कक्षामा पुनःस्थापित गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।
नासाका अनुसार पृथ्वीको तल्लो कक्षामा रहेका केही पुराना उपग्रह तथा अन्तरिक्ष दूरबिनहरू समयसँगै वायुमण्डलीय घर्षणका कारण बिस्तारै उचाइ गुमाउँदै पृथ्वीतर्फ झर्न थाल्छन्। यस्ता बहुमूल्य वैज्ञानिक उपकरणलाई सुरक्षित राख्न र तिनको कार्यकाल लम्ब्याउन रोबोटिक सेवा प्रविधिको विकासलाई प्राथमिकता दिइएको छ।
यो अभियान सफल भएमा अन्तरिक्षमा रहेका पुराना वैज्ञानिक उपकरणहरूको आयु बढाउन, नयाँ प्रक्षेपणको लागत घटाउन र अन्तरिक्ष फोहोर (Space Debris) कम गर्न महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल हुने अपेक्षा गरिएको छ। साथै, भविष्यमा चन्द्रमा, मंगल ग्रह र अन्य गहिरो अन्तरिक्ष अभियानका लागि आवश्यक स्वचालित मर्मत तथा उद्धार प्रविधिको परीक्षणका रूपमा पनि यसलाई हेरिएको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार अन्तरिक्षमा प्रत्यक्ष मानव पठाउनुभन्दा रोबोटिक सेवा अभियान धेरै सुरक्षित, कम खर्चिलो र प्रभावकारी हुन सक्छ। यही कारण अन्तरिक्ष एजेन्सीहरू आगामी दशकमा उपग्रह तथा अन्तरिक्ष दूरबिनको मर्मत, इन्धन भर्ने र कक्षा परिवर्तन गर्ने यस्ता रोबोटिक प्रविधिमा थप लगानी गरिरहेका छन्।
