रूस–युक्रेन युद्धमा पहिलो पटक मानवरहित सैन्य प्रणालीमार्फत शत्रुको एक स्थान कब्जा गरिएको युक्रेनी राष्ट्रपति Volodymyr Zelenskyy ले बताएका छन्। उनका अनुसार ग्राउन्ड रोबोटिक प्रणाली र ड्रोनहरूको संयुक्त प्रयोगबाट गरिएको उक्त अपरेशनमा युक्रेनी पैदल सेना प्रत्यक्ष रूपमा संलग्न थिएन। शत्रु पक्षले आत्मसमर्पण गरेको र युक्रेनी पक्षमा कुनै क्षति नभएको दाबी गरिएको छ। यो घटनालाई आधुनिक युद्ध प्रविधिको नयाँ मोडका रूपमा हेरिएको छ।
राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले युद्धभूमिमा रोबोटिक प्रणालीको प्रयोगले २२ हजारभन्दा बढी सैनिकको ज्यान जोगाउन मद्दत गरेको बताएका छन्। सबैभन्दा जोखिमपूर्ण क्षेत्रमा सैनिकको सट्टा मानवरहित उपकरण पठाइँदा मानव क्षति कम भएको उनको भनाइ छ। पछिल्ला महिनाहरूमा यस्ता प्रणालीहरूको प्रयोग तीव्र रूपमा बढेको र युद्ध रणनीतिमा ठूलो परिवर्तन आएको देखिएको छ।
![]()
युक्रेनले आफ्नो रक्षा उद्योगमार्फत वार्षिक रूपमा लाखौं FPV ड्रोन, इन्टरसेप्टर ड्रोन, गहिरो प्रहार प्रणाली तथा ठूलो परिमाणमा गोलाबारुद उत्पादन गर्न सक्ने क्षमता विकास गरेको जनाएको छ। “फ्लेमिङ्गो,” “रुटा,” “पेक्लो,” “नेप्च्यून,” “पलियानिट्सिया,” र “भिल्खा” जस्ता प्रणालीहरू यस अभियानका प्रारम्भिक चरण मात्र भएको बताइएको छ। युक्रेनी ड्रोनहरूले सीमाबाट १,७५० किलोमिटरसम्मका लक्ष्यमा प्रहार गर्न सक्ने क्षमता राख्ने दाबी गरिएको छ।
युक्रेनले हवाई आक्रमण, समुद्री खानी तथा शत्रुको नौसैनिक क्षमताविरुद्ध पनि प्रभावकारी प्रतिकार गरिरहेको जनाएको छ। विशेष गरी Sea Baby, Magura र Sargan जस्ता नौसेना ड्रोन प्रणालीहरू युद्धमा प्रभावकारी सावित भएका छन्। यी प्रणालीहरू भविष्यमा निर्यात योग्य सैन्य प्रविधिका रूपमा समेत विकास हुन सक्ने संकेत दिइएको छ।
राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले सहयोगी राष्ट्रहरूले समान स्तरको समर्थन जारी राखेमा युक्रेन थप प्राविधिक र सैन्य योगदान गर्न तयार रहेको बताएका छन्। विश्लेषकहरूले यस घटनालाई भविष्यको युद्ध प्रविधि र रोबोटिक सैन्य रणनीतिको सुरुवाती नमुनाका रूपमा लिएका छन्, जसले विश्वभरको रक्षा रणनीतिमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्न सक्ने देखिएको छ।