स्पेसएक्सको रकेट चन्द्रमामा ठोक्कियो, नयाँ विशाल क्रेटर; वैज्ञानिकका लागि बन्यो दुर्लभ अनुसन्धानको अवसर
अमेरिकी कम्पनी स्पेसएक्सको फाल्कन–९ रकेटको प्रयोगपछि छुट्टिएको खाली माथिल्लो भाग (Upper Stage) चन्द्रमाको सतहमा दुर्घटनाग्रस्त भएको छ। बुधबार भएको यो ठक्करले चन्द्रमाको आइन्स्टाइन क्रेटर नजिक नयाँ ठूलो क्रेटर सिर्जना गरेको प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ।
रकेटको उक्त भाग करिब ८,७०० किलोमिटर प्रतिघण्टा (५,४०० माइल प्रतिघण्टा) को अत्यधिक गतिमा चन्द्रमामा ठोक्किएको थियो। वायुमण्डल नभएकाले चन्द्रमामा यस्ता वस्तुहरू सतहसम्म पुग्दासम्म लगभग आफ्नो सम्पूर्ण गति कायम राख्छन्, जसका कारण प्रभाव निकै शक्तिशाली हुन्छ।
संयुक्त राज्य अमेरिकाका प्रमुख वेधशालाहरू र चन्द्रमाको कक्षामा रहेका अवलोकन उपकरणहरूले अहिले यस प्रभावबाट प्राप्त तथ्याङ्कको विस्तृत विश्लेषण गरिरहेका छन्। वैज्ञानिकहरूका अनुसार दुर्घटनापछि बनेको नयाँ क्रेटरको आकार, गहिराइ तथा वरपर छरिएका चट्टानहरूको अध्ययन गर्न केही दिनदेखि केही सातासम्म लाग्न सक्छ।
ग्रहीय भूगर्भशास्त्रीहरूका लागि यो घटना भने अत्यन्तै मूल्यवान अनुसन्धान अवसर बनेको छ। नियोजित प्रयोग नभए पनि यस्तो उच्च गतिको टक्करले चन्द्रमाको सतहभित्र लुकेका पुराना चट्टान र तहहरू बाहिर ल्याउन सक्छ, जसले चन्द्रमाको भूगर्भीय इतिहास बुझ्न महत्वपूर्ण जानकारी प्रदान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यस अध्ययनबाट भविष्यमा चन्द्रमामा अवतरण गर्ने यानहरूको सुरक्षा, सतहको संरचना, धुलो (रेगोलिथ) को व्यवहार तथा प्रभाव क्रेटर कसरी बन्छन् भन्ने विषयमा नयाँ तथ्यहरू प्राप्त हुन सक्ने वैज्ञानिकहरूको विश्वास छ।
वैज्ञानिकहरूले आगामी दिनमा उच्च-रिजोल्युसन तस्बिरहरू सार्वजनिक भएपछि नयाँ बनेको क्रेटरको वास्तविक आकार र यसबाट प्राप्त वैज्ञानिक उपलब्धिबारे थप स्पष्ट जानकारी आउने बताएका छन्।
