ब्रह्माण्डको गहिराइमा रहेको एक विशाल तारा WOH G64 आफ्नो जीवनको अन्तिम चरणमा पुगेको वैज्ञानिकहरूले बताएका छन्। पृथ्वीबाट करिब १ लाख ६० हजार प्रकाश वर्ष टाढा रहेको यो तारा हाम्रो छिमेकी बौना आकाशगङ्गा लार्ज म्यागेलानिक क्लाउडमा अवस्थित छ।
WOH G64 लाई वैज्ञानिकहरूले एक विशाल रातो सुपरजायन्ट ताराका रूपमा वर्गीकृत गरेका छन्। यसको आकार यति ठूलो छ कि यसको त्रिज्या हाम्रो सूर्यको तुलनामा करिब १ हजारदेखि १,५०० गुणासम्म ठूलो हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।
यदि यो तारालाई हाम्रो सौर्यमण्डलको केन्द्रमा राख्ने हो भने, यसको बाहिरी सतह बृहस्पतिको कक्षासम्म फैलिन सक्ने वैज्ञानिक अनुमान छ। यसको विशाल आकारले यसलाई ब्रह्माण्डका सबैभन्दा ठूला ज्ञात तारामध्ये एक बनाएको छ।
तर यस्ता विशाल ताराहरूको जीवन लामो हुँदैन। ठूलो तौल भएका कारण यिनीहरूले आफ्नो आणविक इन्धन अत्यन्त तीव्र गतिमा प्रयोग गर्छन्। अन्ततः केन्द्रमा ऊर्जा समाप्त भएपछि गुरुत्वाकर्षणका कारण तारा आफैँभित्र खुम्चिन थाल्छ।
वैज्ञानिकहरूका अनुसार WOH G64 को अन्तिम अवस्था शक्तिशाली सुपरनोभा विस्फोट हुन सक्छ। यस्तो विस्फोट ब्रह्माण्डकै सबैभन्दा ऊर्जाशील घटनामध्ये एक हो, जसले छोटो समयका लागि अरबौँ ताराहरू बराबर चमक दिन सक्छ।
अझ रोचक कुरा के छ भने, सम्भवतः यो विस्फोट भइसकेको पनि हुन सक्छ। तर त्यो दृश्य पृथ्वीबाट देखिन अझै समय लाग्न सक्छ, किनकि उक्त घटनाबाट निस्किएको प्रकाशलाई हामीसम्म आइपुग्न हजारौँ वर्ष लाग्नेछ।
वैज्ञानिकहरूले यो ताराको वरिपरि ठूलो मात्रामा ग्यास र धुलोको बादल अवलोकन गरेका छन्। यो पदार्थ ताराले आफ्नो अन्तिम अस्थिर चरणमा बाहिर निकालिरहेको संकेत मानिएको छ।
यद्यपि WOH G64 को सम्भावित विस्फोट पृथ्वीका लागि कुनै खतरा होइन। यसको दूरी यति धेरै छ कि यदि यो सुपरनोभामा परिणत भयो भने पनि यो मानवका लागि विनाशकारी नभई एउटा दुर्लभ ब्रह्माण्डीय दृश्य मात्र हुनेछ।
खगोलविद्हरूका लागि यस्तो तारा अध्ययन गर्नु निकै महत्वपूर्ण छ, किनकि यसले विशाल ताराहरू कसरी जन्मिन्छन्, कसरी परिवर्तन हुन्छन् र अन्ततः कसरी समाप्त हुन्छन् भन्ने बुझ्न सहयोग गर्छ।
ब्रह्माण्डमा ताराहरूको मृत्यु अन्त्य मात्र होइन, नयाँ सुरुवात पनि हो। यिनै विस्फोटबाट बनेका तत्वहरूले भविष्यमा नयाँ तारा, ग्रह र सम्भवतः जीवन निर्माणका लागि आवश्यक पदार्थ प्रदान गर्छन्। WOH G64 को अन्तिम यात्रा पनि ब्रह्माण्डको निरन्तर परिवर्तनशील र रहस्यमय प्रकृतिको अर्को उदाहरण बनेको छ।
