आर. बी. बुढाथोकी-तीतोपाटी डटकम-मिठो र स्वादिष्ट चिज खाने सबैको इच्छा हुन्छ, त्यो पनि आफ्नै घरमा । त्यसमा पनि परिवार र आफन्तको साथको त झन् छुट्टै मज्जा।हामीले जति नै विदेशी परिकार खाए तापनि जिब्रोमा झुण्डिने भनेको आफ्नै मौलिक खाना हुने रहेछ । अझ पछिल्लो समय त विदेशीले पनि नेपाली रैथाने खानालाई निकै चाख दिएर खान थालेका छन् ।
नेपालका धेरै मौलिक खानाहरूमध्ये नेवारी समाजमा प्रसिद्ध छोइला भनेपछि नेवारको मात्र होइन, गैरनेवारको पनि मुख रसाउँछ।पछिल्लो समय छोइला भेज वा ननभेज गरी धेरैथरिको बनाउन थालिएको छ । नेवारी संस्कारमा राँगाको मासुको हाकु छोइला परापूर्वककालदेखि नै प्रख्यात छ । तर हामीले यहाँ चर्चा गर्न लागेको भने टर्कीको हाकु छोइला हो । राजधानी काठमाडौंमा हाँस र चिकन छोइला पनि त्यतिकै प्रसिद्ध हुँदै गएको छ ।
टर्की छोइला बनाउँदा चाहिने सामग्रीः
टर्कीको हड्डी नभएको मासु आधा किलो, सुकेको खुर्सानी ४–६ पिस, अदुवा १५ ग्राम, लसुन ३० ग्राम, तोरीको तेल १५ एमएल वा ३ चिया चम्चा, मेथी आधा चिया चम्चा, टिमुरको धुलो आधा चिया चम्चा, हिमाली नून स्वाद अनुसार, पोलेको गोलभेडा ३ पिस, हरियो लसुन २ पोटी, धनियाँ आधा मुठा, बेसार आधा चिया चम्चा, टिमुरको तेल २ ड्रप
टर्कीको छोइला बनाउने विधिः
थोरै नून र बेसार हालेर डाइस या स्ट्रिपमा काटेको टर्कीलाई हल्का बफ्याउने र छान्ने । केहीबेर सुक्खा गरेर प्यान या ग्रिलरमा राम्ररी डाम्ने र केहीबेर एक साइड लगाएर राख्ने । सुक्खा प्यानमा सुकेको खुर्सानी, टिमुरलाई भुटेर एक साइडमा राख्ने । लसुनको केस्रा छुट्याउने र बोक्रासहित पोल्ने, अदुवालाई पनि बोक्रासहित आगोको फ्लेमा पोलेर दुवैलाई पखाल्ने । साना–साना गोलभेडालाई पनि पोलेर निकाल्ने । भुटेको तोरीको तेलमा राखेर पोलेको लसुन, पोलेको खुर्सानी, टिमुर, गोलभेडालाई मज्जाले सिलाउटो या ब्ल्यान्डरमा पिस्ने । यसरी बनेको मसलालाई छोइला मसला पनि भनिन्छ ।
टमाटर नहाली पिस्ने हो भने यो लामो समयसम्म प्रयोग गर्न सकिन्छ । डामेको टर्कीको मासुमा हिमाली नून, छोइला मसला हालेर मज्जाले मुछ्ने र तोरीको तेलमा मेथी, बेसारले झान्ने । अन्त्यमा काटेको हरियो लसुन, धनियाँ हालेर स्न्याक्स या खाजाको रूपमा ताइचिन चिउरासँग खान सकिन्छ ।
टर्कीको मासुजस्तै गरी चिकनको, मटनको, हाँसको, पनिरको, तोफुको, मस्याउराको, निहुरोको, च्याउको, माछाको, झिङ्गे माछाको, कालिजको, अस्ट्रिचको लगायतको सहज रूपमा छोइला तयार गर्न सकिन्छ ।
#दि सोल्टी काठमान्डौमा ‘सुसेफ’को रूपमा कार्यरत बुढाथोकी पाककला र सन्तुलित आहारका विषयमा कलम चलाउँछन्
